Aile ve Boşanma Süreci DanışmanlığıAlternatif Çözüm YöntemleriArabuluculuk YöntemleriBireysel Koçluk ve DanışmanlıkKariyer DanışmanlığıKriz Psikolojik DanışmanlığıKrize Müdahale YöntemleriKurumsal DanışmanlıkOnline DanışmanlıkTerapi Yöntemleri

Kariyer Planlama

Atlas Çözüm

Kariyer bir yere varma amacıyla yürünen yol, çıkış ve varış arasındaki süreci kapsamaktadır. Pratik anlamda kariyer çalışma hayatı, bir alanda uzmanlaşma gibi anlamlara gelmektedir. Kariyer sözcüğünün en güzel anlamı seçilen bir iş yolunda ilerlemek ve bunun sonucunda daha fazla para kazanmak, daha fazla sorumluluk üstlenmek; daha fazla saygınlık, güç ve prestij elde etmektir. Kariyer sözcüğü günlük konuşmada bir çok anlamda kullanılır. “Kariyer yapmak, kariyer geliştirmek, kariyer sahibi, kariyerinin başında” gibi kullanımlarda kariyerin iş yaşamında ilerleme veya ileri bir konumda bulunma anlamında kullanıldığı görülmektedir.

Kariyer planlamasının başlangıç noktası, bireyin kendisini tanımasıyla başlar. Birey önce kendisini anlamaya ve kendisi için neyin önemli olduğuna, onu heycanlandıran şeyin ne olduğuna, hangi becerilerin kendisi için önemli olduğuna karar vermek zorundadır. Bunun için de kendisine şu soruları sormalıdır:

– Ben nasıl bir insanım?

– Nasıl yeteneklerim var?

– Ne yapmayı istiyorum?

– Kuvvetli yönlerim ve kısıtlamalarım neler?

– Nasıl daha iyi bir pozisyona gelebilirim?

– Niçin bu işi istiyorum?

– Acaba başarılı olabilir miyim?

– Yeteneklerim bu işe uygun mu?

– Bu iş bana prestij ve iyi süreç sağlayacak mı?

– İlgi duyduğum alan kariyer amacıma uygun mu?

– Bu alanda piyasada iş bulma şansım nedir?

Bireysel kariyer planlaması çeşitli adım ya da aşamalardan oluşan bir süreçtir ve aşamaları şöyle sıralanabilir;

– Kariyer kararının ve gereksiniminin farkında olunması,

– Kişinin kendisi ve kariyer seçenekleri hakkında bilgi edinmesi,

– Bilginin değerlendirilmesi,

– Kariyer seçiminin yapılması,

– Seçimin uygulamaya konması,

– Değerlendirme

Kişi kendi bilgi, beceri ve ilgilerini güçlü ve güçsüz yönlerini değerlendirir ve işletmede yükselmesine ilişkin planlar yapar. Kariyer planlaması, kariyer yönetiminin bir bileşenidir. Örgütte kendisine bir kariyer yolu seçerek bu yolda ilerlemeye başlayan kişinin amaçlarını ve bu amaçları gerçekleştireceği araçları belirleme süreci kariyer planlamasıdır. Kariyer bireyin çalışma yaşamının bütününü kapsadığına göre bireyin örgüte adım atması ve çalışma yaşamına girmesi kariyerinde bir başlangıçtır. Kariyer planlaması eğitimini tamamlayan bireyin işe başlangıç döneminin yanı sıra bağımsız davranabilmek için yeterli deneyimi kazanması diğer bireyleri yönlendirmesi geniş sorumlulukları üstlenmesi, orta yaş krizini hissedip ona göre davranması örgüt hiyerarşisinde yükselmesi ile sonuçta geri çekilme ve emekliliğe hazır olması dönemlerini içermektedir. Kariyer planlama tümüyle kariyerinde başarılı olmak isteyen kişiyi ilgilendiren bir süreçtir. Birey ve örgüt kariyer planlamasının oluşturulması ve yönetiminde birlikte çalışırlar. Süreçte öncelikle bireyin kişisel yetenekleri ve ilgileri belirlenmeli, birlikte iş performansı değerlendirilmeli ve nihayet iş yaşamı boyunca planlanan pozisyonlar için bireye yeterli nitelikler kazandıracak faaliyet saptanmalıdır. Kariyer başarısı veya başarısızlığı sonucunda her birey kendi kariyer yaşamıyla ilgili tahminlerde bulunur, kimliğini oluşturur, kişiliğini tamamlar ve iş tatmini artar. Bütün bunların ötesinde her birey kendi kendini tanımış olur, motivasyonu artar. Bu bireysel yönetim, davranış bilimlerinde kendini gerçekleştirme olgusu olarak nitelendirilir. Sağlıklı bir birey potansiyel olarak gelişip serpildikçe kendini geliştirmek ya da bir diğer deyişle ilerleme ve yükselme gereksinimi duyacaktır. Kariyer planlamasında uyulması gereken en temel prensip, kariyer planlaması yapılırken kişilerin yeteneklerinin değerlendirilmesi ve gelecekte ihtiyaç duyabilecek yeteneklerin belirlenmesidir. Kariyer planlamasının özünü bireysel amaçlar oluşturmaktadır.

Kariyer planlamasında yöneticiler, en önemli öğenin birey olduğunu unutmamalıdırlar. Bu planlamasında kariyer kalıpları dikkate alınmalıdır. Kariyer kalıbı, bireyin çalışma yaşamı boyunca gösterdiği iş ve kariyer davranışlarıdır. Bu kalıplar 4 grupta toplanmaktadır.

  1. Kararlı kariyer kalıbı
  2. Geleneksel kariyer kalıbı
  3. Kararsız kariyer kalıbı
  4. Çoklu kariyer kalıbı

Kariyer planlamasının bireysel amaçları; yükselme ihtiyaçlarının tatmini için personelin geliştirilmesini, iş güveniliğinin sağlanmasını, insan kaynaklarının etkili kullanımını sağlamak; İyi eğitim ve kariyer olanaklarının bir sonucu olarak performansın yükseltilmesini, personelin iş tatminini, sadakatini, kendine güvenini ve işe bağlılığını, bireylerin kendi kariyer başarılarını sağlamaktır.

Kaynakça

Kariyer İçin Adımlar. St Clements University Yayınları.

Dipnot: Bu yazı Temmuz 2019’da Psikologlar ve Psikiyatristler Derneği ‘Psikolojik İlk Yardım’ sertifika programı kapsamında hazırlanmıştır.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Atlas Çözüm

Uzman Psikolog Ebru ÖZATLAS | Araştırma, Eğitim, İletişim, Yönetim & Gelişim Uzmanı - Aile & Boşanma Süreci Danışmanı/ Arabulucu - Terapist

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı