Aile ve Bo┼čanma S├╝reci Dan─▒┼čmanl─▒─č─▒Alternatif ├ç├Âz├╝m Y├ÂntemleriArabuluculuk Y├ÂntemleriBireysel Ko├žluk ve Dan─▒┼čmanl─▒kKariyer Dan─▒┼čmanl─▒─č─▒Kriz Psikolojik Dan─▒┼čmanl─▒─č─▒Krize M├╝dahale Y├ÂntemleriKurumsal Dan─▒┼čmanl─▒kOnline Dan─▒┼čmanl─▒kTerapi Y├Ântemleri

Tilki Stratejisi­čôĆ­čÄ»­čŽŐ

Atlas ├ç├Âz├╝m

Strateji bir i┼čte, istenen sonucu almak i├žin, tutulan yollar─▒n ve kullan─▒lan y├Ântemlerin t├╝m├╝ anlam─▒na gelir. ─░steklerini do─črudan elde etmenin her zaman i├žin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenen bireyler ├Ânce d├╝┼č├╝n├╝p sonra taktik hareket ederek dolayl─▒ yollardan olumlu bir sonu├ž almay─▒, ki┼čisel ├ž─▒karlar─▒n─▒ korumay─▒ ve kazan├ž sa─člamay─▒ umarlar. Hep bir sonraki hamleyi kafas─▒nda tasarlayarak hayat─▒ ayn─▒ bir satran├ž oyunu gibi ya┼čarlar. Yer, zaman ve duruma en uygun y├Ântemi se├žerler. Att─▒klar─▒ her ad─▒m gerekli ve anlaml─▒d─▒r. Yere d├╝┼čmesi, geri ad─▒m atmas─▒, yava┼člamas─▒, durmas─▒ ya da susmas─▒ onu kaybetmi┼č gibi g├Âsterse de bunlar─▒ hedefe ula┼čmak i├žin planl─▒ olarak yaparlar. Sinsi, kurnaz ve teknik d├╝┼č├╝nen bu ki┼čileri tilkiye benzetebiliriz. Bir de ├žat─▒┼čma y├Ânetimi stratejilerinden biri olarak bilinen tilki tekni─či bulunmaktad─▒r.

Tilki tekni─čini kullanan ki┼čiler hem kendi hedeflerine hem de insanlar aras─▒ ileti┼čimlerine orta seviyede ├Ânem verirler. Tilki stratejisi uzla┼čma y├Ântemidir. Bu tekni─či kullanan ki┼čiler ├žat─▒┼čma durumunda kendi hedeflerinden vazge├žerler ve ├žat─▒┼čma ya┼čad─▒klar─▒ ki┼čiyi de bu fikirden vazge├žirmek i├žin u─čra┼č─▒rlar. Her iki taraf─▒nda g├Ânl├╝n├╝n olabilece─či bir ├ž├Âz├╝m odakl─▒ ileti┼čim kurarlar. Bu ├ž├Âz├╝m i├žin kendilerinden bir miktar fedakarl─▒k yapmay─▒ kabul ederler. Bu teknik orta seviye giri┼čimcilik ruhu ta┼č─▒yan bir teknik olarak bilinir. Bu y├Ântemi kullanan ki┼činin amac─▒; her iki taraf─▒ da memnun etmek, ├ž─▒karlar─▒n─▒ korumak ve uygun ├ž├Âz├╝m yollar─▒ ├╝retmeye dayanmaktad─▒r. Bu y├Ântem, uyum sa─člama ve rekabet etmenin ortalar─▒nda bir yerde seyir eder (Elma vd., 1998).

Tilki stratejisini baz─▒ durumlarda kullanmak avantajl─▒ olabilir:

  • ├çat─▒┼čma durumunda hedefler orta seviyede bir ├Âneme sahipse, daha fazla m├╝cadele etmeye de─čmeyen bir durum s├Âz konusu ise bu y├Ântem kullan─▒l─▒r
  • ├çat─▒┼čma durumunda e┼čit stat├╝deki ki┼čiler ├žat─▒┼čmaya taraf olmu┼č bir durum var ise bu y├Ânteme ba┼čvurulabilinir.
  • ├çat─▒┼čma durumunda, karma┼č─▒k bir sorun i├žin acil bir hipotez olu┼čturulmas─▒ gerekiyorsa e─čer bu y├Ântem uygundur.
  • Ortada ├Ânemli bir sorun i├žin uygun ├ž├Âz├╝mler isteniyorsa bu y├Ântem uygundur.
  • ├çat─▒┼čma esnas─▒nda rekabet ya da i┼čbirli─či y├Ântemlerinin sonu├ž vermedi─či ┼čartlarda bu y├Ântem kullan─▒l─▒r (Ert├╝rk, 2009).

Entelekt├╝el Bilgiler:

  • La Fontaine masallar─▒nda ├žok├ža ge├žen karakter.
  • Tilki;┬á├╝├žk├ó─č─▒t├ž─▒ ├Âzelli─či ile me┼čhur tipleri temsil eder. Bu y├╝zden potansiyel sabotajc─▒ ve toplant─▒n─▒n alt─▒n─▒ oymak isteyenler hep tilkiyi hat─▒rlat─▒rlar. Zaten onlar uzanamayaca─č─▒ dala koruk derlermi┼č. Dolay─▒s─▒yla toplant─▒ da tilki tiplerin g├Âr├╝┼člerini apa├ž─▒k ortaya koymas─▒ i├žin onlar─▒ zorlay─▒n ki gizli g├╝ndemini ortaya ├ž─▒kar─▒p zarar g├Ârmeyesiniz.
  • K├╝├ž├╝k Prens’te bilge karakter olarak sembolize edilen, ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ K├╝├ž├╝k Prens i├žin feda eden, evcille┼čen bir rehber.
  • MoscoviciÔÇÖnin (┼čair ArchiloqueÔÇÖtan esinlenerek) kulland─▒─č─▒ bir metafor vard─▒r. Bu metafor, bir toplum hayat─▒n─▒n temel dokusunu olu┼čturan temel sorunlar kar┼č─▒s─▒nda ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n tav─▒rlar─▒n─▒, tilki ve kirpi tav─▒rlar─▒na benzetmeye dayanmaktad─▒r. Tilki tavr─▒, belirli bir sorunu incelemeye ba┼člad─▒─č─▒nda ad─▒m ad─▒m bir kavrama ve tasvir ├žabas─▒ g├Âsteren, sosyal alan─▒n b├╝t├╝n pistlerini yoklayan, ├želi┼čik ve d├╝zensiz kavramlar─▒ ve olaylar─▒ kombine etmeye ├žal─▒┼čan, ustal─▒k gerektiren ince y├Ântemleri manip├╝le eden ara┼čt─▒rmac─▒ tavr─▒d─▒r. Kirpi ise, belirli bir paradigmay─▒ benimsemi┼č, s─▒n─▒rlar─▒n─▒ ├žizmi┼č ve sonu├žtan emin olarak top haline gelen, dikenlerini, oklar─▒n─▒ d─▒┼ča uzatan, kendi g├Âr├╝┼č├╝n├╝, vard─▒─č─▒ sonucu bozan ┼čeylere, g├Âr├╝┼č ve ele┼čtirilere kar┼č─▒ savunma pozisyonunda duran, bulgular─▒n─▒ kendi dal─▒ i├žerisinde kalarak, yani belirli bir tek esas nedene ba─člayarak a├ž─▒klamaya ve her ┼čeyi otoritesi bilinen bir teoriler sistemine oturtmaya ├žal─▒┼čan ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n tavr─▒d─▒r; mesela, sosyal olgular─▒n nedeni olarak, ister sosyal veya ekonomik, ister psikolojik veya politik nedenler g├Âsterme anlay─▒┼č─▒ s├Âz konusu olsun, bir kirpi tavr─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z demektir. birinci halde ÔÇśbir ke┼čif prati─čiÔÇÖnin, ikinci halde ise ÔÇśger├žekli─čin tan─▒m─▒ÔÇÖn─▒n s├Âz konusu oldu─čunu belirten MoscoviciÔÇÖnin bak─▒┼č─▒nda, ara┼čt─▒rmac─▒lar, tilki gibi ba┼člay─▒p kirpi gibi bitirmeyi hedeflerler. ancak incelenen olgu, tek bir paradigmaya s─▒─čmayacak kadar karma┼č─▒k olmas─▒ ve ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n da tek bir modele hapsolmak istememesi halinde gerilim devam etmektedir (Bilgin, 2007).
  • Tilki hayvanlar aras─▒nda kurnazl─▒─č─▒yla ├╝nl├╝d├╝r, tavuklar─▒n ├ževresinde sinsice dola┼čarak, karma┼č─▒k sald─▒r─▒ stratejileri geli┼čtirir ve av─▒n─▒n ├╝zerine atlayaca─č─▒ en uygun zaman─▒ bekler. Baz─▒ insanlar, kurumlar ve kurulu┼člar tilkilere benzerler. Tilkiler karma┼č─▒k d├╝nyada bir ├žok ┼čeyin pe┼čindedirler. Bu y├╝zden tilkiler misyonsuz, vizyonsuz ve da─č─▒n─▒kt─▒rlar. Tilkilerin stratejileri karma┼č─▒kt─▒r. Tilki karma┼č─▒kl─▒─č─▒n simgesidir. Ba┼čar─▒s─▒z ki┼čiler, ba┼čar─▒s─▒z kurumlar ve ba┼čar─▒s─▒z kurulu┼člar tilki stratejisi izlerler. (Prof. Dr. Nazif G├╝rdo─čan-Yeni┼čafak)

Tilkilerin Karakteristik ├ľzellikleri:

  • Tilkiler k├Âpekgiller familyas─▒ndan olsalar da kedi ├Âzellikleri de ta┼č─▒rlar.┬áGri tilkiler pen├želerini kedi gibi a├ž─▒p kapatabilir. Rakun k├Âpe─či ve Boz tilkisi de pen├že yap─▒lar─▒ sayesinde a─čaca t─▒rmanabilen iki t├╝rd├╝r.
  • Kurnazl─▒─č─▒ ve zekas─▒yla ├╝nl├╝d├╝r.
  • ├çevik v├╝cut yap─▒lar─▒yla h─▒zl─▒ hareket eder, ├žok iyi koku al─▒r ve g├╝├žl├╝ i┼čitme duyusuna sahiptirler. Bu ├Âzellikleriyle iyi birer avc─▒ olduklar─▒n─▒ s├Âylemek m├╝mk├╝nd├╝r.
  • C├╝retkar oldu─ču kadar ├╝rkek bir yap─▒s─▒ da olan tilkiler ani ses ve ─▒┼č─▒k tepkilerine ka├žarak yan─▒t verirler. Tilkiler e─čer k├Â┼čeye s─▒k─▒┼čm─▒┼č ve ka├žacak yerleri yoksa insana sald─▒rabilirler.
  • Utanga├ž ayn─▒ zamanda merakl─▒d─▒rlar.
  • Do─čada ya┼čayanlar─▒ yabanidir.
  • Karizmatik ve estetik bir hayvand─▒r. G├Âr├╝n├╝m itibariyle sevimlidirler ve evcille┼čtirmeye m├╝sait yap─▒lar─▒ vard─▒r.
  • Tilkilerin k├╝rk rengi mevsimlere ba─čl─▒ olarak de─či┼čmektedir: k─▒┼č aylar─▒nda daha kal─▒n ve t├╝yl├╝d├╝r, yaz aylar─▒nda ise daha ince ve t├╝ys├╝zd├╝r. Senede bir defa nisan ay─▒nda ayaklar─▒, bacaklar─▒ ve s─▒rt k─▒sm─▒ndaki postunu de─či┼čtirir.
  • Ayak parmaklar─▒na basarak y├╝r├╝rler. B─▒y─▒klar─▒ siyaht─▒r.
  • Bir tilkinin kemikleri, kendisiyle ayn─▒ ebatlarda bir k├Âpe─čin kemiklerine oranla %30 daha hafiftir.

Beslenme ve Avlanma:

  • Hem etobur hem de otoburdur.
  • B├╝y├╝k k├Âpek di┼člerini kullanarak av─▒n─▒n boynundan ─▒s─▒r─▒r ve ├Âlene kadar sa─ča sola sallar.
  • Meyve bulduklar─▒nda yiyebilirler.
  • Ay─▒lar gibi bala kar┼č─▒ olduk├ža ilgilidirler ve bal yemeyi severler.
  • K├╝meslere girip tavuk ka├ž─▒rmalar─▒ me┼čhurdur.┬áK├╝mes hayvanlar─▒n─▒ bo─čarak ├Âld├╝r├╝r ve yerler.
  • Ku┼člar─▒ dahi yakalayabilirler. ├ľzellikle ku┼člara g├Âr├╝nmeden yakla┼č─▒p ├╝zerlerine ├žullanarak yakalarlar.
  • Tilkilerin baz─▒ t├╝rleri y├╝zme y├Ân├╝nde olduk├ža iyidir. Bal─▒k avlayabilen t├╝rleri bulunmaktad─▒r.
  • Tilkiler t├╝ketemedikleri besinleri daha sonra t├╝ketmek ├╝zere yaprak, kar ve toprak alt─▒na g├Âmerler.
  • Geceleri avlan─▒r, g├╝nd├╝zleri ise nadiren ortal─▒kta g├Âr├╝n├╝rler.
  • Tilkilerin d├╝nyan─▒n manyetik alan─▒n─▒ rehber alarak avlanabilme yetenekleri vard─▒r.
  • Y├╝zlerinde ve bacaklar─▒ndaki kal─▒n t├╝yler (b─▒y─▒klar) vas─▒tas─▒yla y├Ânlerini bulurlar.

Ya┼čam Alan─▒:

  • ├ľzellikle ormanl─▒k alanlar, k─▒r ve tarlalarda ya┼čamay─▒ se├žen k─▒z─▒l tilki, farkl─▒ ya┼čam alanlar─▒na ayak uydurabilir. Bu nedenle bir tilki ile her an kar┼č─▒la┼čmak m├╝mk├╝nd├╝r.
  • Ortalama 5 giri┼či olan 15-20 metre uzunlu─čundaki inlerde ya┼čayanlar─▒ vard─▒r. Bu ├žoklu giri┼čler tehlike an─▒nda kolayca yuvadan ├ž─▒kmalar─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r.
  • Yuva hayat─▒na ba─čl─▒ canl─▒lard─▒r. A─ča├ž kavuklar─▒, kaya oyuklar─▒, ├žal─▒l─▒k alanlar ideal yuva alanlar─▒d─▒r.
  • Yavrulama d├Ânemleri olan ilkbahar aylar─▒nda anne tilki ve yavrular─▒ yuvalar─▒nda saklanmay─▒ tercih ederler. Bu evrede baba avlanarak anneye yiyecek ta┼č─▒r. Bu d├Ânem en korumac─▒ ve hassas olduklar─▒ d├Ânemdir.
  • T─▒pk─▒ ├žakallar gibi tan─▒mlad─▒klar─▒ b├Âlge i├žinde ya┼čayan canl─▒lard─▒r. B├Âlgeleri onlar─▒n mabedidir, orada ├žo─čal─▒r, orada ya┼čar ve o b├Âlge civar─▒nda avlan─▒rlar. E─čer bir tilki ile kar┼č─▒la┼čt─▒ysan─▒z b├╝y├╝k ihtimalle ├žok yak─▒nlarda bir yerlerde yuvalar─▒ vard─▒r.

Ya┼čam ┼×ekli:

  • Genellikle yaln─▒z ya┼čayan ve yaln─▒zl─▒─č─▒ seven hayvanlard─▒r.
  • Yaln─▒z avlan─▒r, yaln─▒z dola┼č─▒rlar. Genel olarak ya┼čant─▒lar─▒ tek ba┼člar─▒na ge├žer. Sadece ├╝reme d├Ânemlerinde bir araya gelirler.
  • Di┼čisi erke─če kar┼č─▒ ├žok nazl─▒d─▒r. Erkek di┼či i├žin kavga eder, m├╝cadele eder. Ama asla di┼čiden uzakla┼č─▒p gitmez. Cinsel birle┼čme ger├žekle┼čtikten sonra da ayr─▒lmazlar.
  • E─čer kalabal─▒k bir tilki k├╝mesi ile kar┼č─▒la┼č─▒rsan─▒z bu, yavrular─▒na avlanmay─▒ ├Â─čreten anne ve yavrular─▒ndan olu┼čan bir gruptur. Yan─▒nda yavrular─▒ oldu─čunda koruma i├žg├╝d├╝s├╝ne sahip di─čer t├╝m canl─▒lar gibi daha agresif bir tav─▒r ile kar┼č─▒la┼čabilirsiniz.
  • Do─čan yavrulara ebeveynler olarak beraber bakarlar. Onlara hayatta kalmalar─▒ i├žin gerekli e─čitimi verdikten sonra yavrular ailelerinden ayr─▒l─▒rlar.┬áE─čer anne tilki ├Âl├╝r veya ├Âlecek durumda olursa yavru k─▒z─▒l tilkinin bak─▒m─▒n─▒ erkek k─▒z─▒l tilki tek ba┼č─▒na da yerine getirebilir.
  • Yavrular d├Ârt hafta sonra annelerinden ├Âzg├╝rl├╝─če ve 10 ay sonra ├╝reyebilecek olgunlu─ča ula┼č─▒r. Yavru bir ya┼č─▒na var─▒nca annelerini terk eder. Bu canl─▒lar 12 ya┼č─▒na kadar ya┼čayabilirler.
  • Kutup tilkileri olduk├ža ├žetin iklim ko┼čullar─▒nda ya┼čayabilir. ├ľyle ki, -70 dereceye kadar ├╝┼č├╝mek nedir bilmezler.

─░leti┼čim ┼×ekli:

Bug├╝ne kadar 6 tane ileti┼čim bi├žimi tespit edilmi┼čtir:

  • M─▒zm─▒zlanmak: Do─čumdan hemen sonra yavrular yapar. Yavrular─▒n ─▒s─▒ seviyeleri d├╝┼č├╝k oldu─čunda ve yeme ihtiyac─▒ hissettiklerinde ├ž─▒kartt─▒klar─▒ tespit edilmi┼čtir. Ayr─▒ca m─▒zm─▒zlanmak di─čer gen├ž yavrulardan kendisini korumas─▒ i├žin annesini uyarmas─▒n─▒ sa─člar. Bu sayede baba di─čer yavrulardan ve ya di─čer t├╝rlerden yavrusu korur.
  • Ciyaklamak: Do─čumdan 19 g├╝n kadar sonra bu sesi ├ž─▒karmaya ba┼člar. Yavru b├╝y├╝d├╝─č├╝ i├žin M─▒zm─▒zlanma sesi ciyaklamaya d├Âner. Daha ├žok bebek havlamas─▒, ciyaklamas─▒ oyun esnas─▒nda daha ├žok kuvvetlenir.
  • ┼×iddetli ├ža─čr─▒: Yavrular 1 ayl─▒k olduklar─▒nda ├ž─▒kart─▒rlar. Genelde uluma ┼čeklindedir. Davetsiz misafirler yuvan─▒n yan─▒na geldi─činde yavrular taraf─▒ndan ├ž─▒kar─▒l─▒r.
  • M├╝cadeleci ├ža─čr─▒: Yeti┼čkinler ├ž─▒kart─▒r. ┼×iddetli ├ža─čr─▒ zamanla m├╝cadeleci bir ┼čekil al─▒r. Keskin havlama ┼čeklindedir.
  • H─▒r─▒ldamak: Yeti┼čkin birey yavrular─▒n─▒ beslemek ve ya yeti┼čkinin yerini belirtmek i├žin ├ž─▒kart─▒r.
  • Havlamak: Y─▒rt─▒c─▒ hayvanlar─▒ g├Ârd├╝─č├╝nde ailesini uyar─▒c─▒ ve savunma ama├žl─▒ bir ├ž─▒─čl─▒k ├ž─▒kart─▒r.

D├╝┼čmanlar─▒:

  • Kartal, puhu (bayku┼č t├╝r├╝), va┼čak, kurt v.b
  • ─░nsanlar k├╝rkleri i├žin avlamaktad─▒r.

https://www.youtube.com/watch?v=vkxLu5Ub8Zg

Yararlan─▒lan Kaynaklar

Etiketler
Daha Fazla G├Âster

Atlas ├ç├Âz├╝m

Uzman Psikolog Ebru ├ľZATLAS | Ara┼čt─▒rma, E─čitim, ─░leti┼čim, Y├Ânetim & Geli┼čim Uzman─▒ - Aile & Bo┼čanma S├╝reci Dan─▒┼čman─▒/ Arabulucu - Terapist

─░lgili Makaleler

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir

Ba┼ča d├Ân tu┼ču
Kapal─▒
Kapal─▒